درباره بازی واليبال
درباره بازی واليبال
واليبال ورزشی است که به وسيله دو تيم و در زمينی که به وسيله تور به دو قسمت مساوی تقسيم شده، بازی می شود.
واليبال يک بازی پيچيده می باشد که از تکنيکهای ساده تشکيل شده است.به توپ در ارتفاعی بيش از 3 متر ضربه زده می شود واين توپ در کمتر از 5/. ثانيه به مدافع داخل زمين می رسد. اين بدان معناست که مدافع داخل زمين بايد در محلی مناسب جاگيری کرده باشد وکاملاً آماده دريافت توپ باشد و در حالی که کمتر از يک چشم بر هم زدن فرصت دارد، توپ را کنترل کرده و هدايت نمايد. واليبال بازی ای است که بر پايه ارسالهای دقيق و جلوگيری از برخورد توپ با زمين استوار می باشد، و اين مستلزم جا بجايي های باثبات ومتعادل است.
يک تيم می تواند در زمين خود 3 بار با توپ تماس داشته باشد. الگوی رايج؛ ارسال با ساعد، پاس دادن با پنجه و آبشارزدن می باشد.توپ با زدن سرويس وارد بازی می شود. تيم ها همينطور می توانند با انجام دفاع روی تور در برابر آبشار حريف، جلوی توپ را هنگام عبور از روی تور بگيرند.تماس با توپ در دفاع روی تور که منجر به ورود توپ به زمين مدافع می شود، در واليبال ساحلی به عنوان يکی از 3 تماس مجاز تيم محسوب می شود، ولی در واليبال سالنی چنين نيست.
در هر تيم واليبال، 6 بازيکن در زمين حضور دارند و در زمانی که وظيفه زدن سرويس از تيم مقابل به آنها منتقل می شود، يک منطقه در جهت حرکت عقربه های ساعت می چرخند. همواره 3 بازيکن در خط جلو و 3 بازيکن در خط عقب حضور دارند. فقط 3 بازيکنی که در خط جلو قرر دارند می توانند جهش کنند و از نزديک تور آبشار بزنند ويا در دفاع روی تور حضور يابند. بازيکنان خط عقب فقط زمانی می توانند توپی را که بالاتر از تور قرار دارد آبشار بزنند که از پشت خط حمله(که به عنوان خط 3 متر شناخته می شود) جهش کنند. اين خط، زمين را به قسمت جلو و قسمت عقب تقسيم می کند.
واليبال اکنون آنقدر توسعه يافته که وظايف هريک از بازيکنان کاملاً تخصصی شده است. اکثر تيم ها با اين چيدمان بازی را آغاز می کنند: يک پاسور،دو مدافع ميانی در قطر هم، دو دريافت کننده-مهاجم کناری در قطر هم، يک مهاجم قهار که توانايي حمله از پشت خط 3متر را دارد در قطر پاسور.
ليبرو نيز معمولاً جايگزين مدافعين ميانی در خط عقب می شود.
فقط بازيکنان معينی در دريافت سرويس حضور می يابند. بازيکنان همينطور در زمان حمله و دفاع، در موقعيت های مخصوص خود قرار می گيرند. تعويض بازيکنان نيز در طول بازی به طور محدود مجاز می باشد.
ليبرو
اين بازيکن بايد پيراهنی که رنگ آن با بقيه بازيکنان تيم متفاوت است به تن کند و می تواند در خط عقب جايگزين هريک از بازيکنان تيم خود شود. ليبرو نمي تواند سرويس بزند، توپی را که بالاتر از تور قرار دارد آبشار بزند، يا پس از چرخش در خط جلو حضور يابد، اما نقشی حياتی در دريافت سرويس و دفاع داخل زمين دارد.
بايد حداقل يک امتياز بازی شود تا ليبرو که از زمين خارج شده، جايگزين بازيکنی ديگر شود، بنابراين ليبرو نمی تواند در تمام طول مسابقه در زمين حضور داشته باشد. همينطور اگر ليبرو در منطقه 3متری نزديک تور با پنجه پاس دهد هم تيمی او نمی تواند در حالي که ارتفاع توپ بالاتر از تور قرار دارد آن را به صورت تهاجمی وارد زمين حريف کند.جايگزينی ليبرو با يک بازيکن ديگر جزو تعويض های تيم محسوب نمی شود. اين جايگزينی بايد در فاصله بين خط 3 متر و خط انتهايي و زمانی که بازی جريان ندارد صورت گيرد و نيازی به اجازه داور نيست.
فقط همان بازيکنی که ليبرو جايگزينش شده می تواند به جای او به زمين برگردد.
امتيازدهی
سيستم امتياز دهی در واليبال به صورت رالی می باشد. در هر رالی، تيمی که برنده شود، صرف نظر از اينکه کدام تيم سرويس زده است، امتياز کسب می کند.
مسابقات در 5 ست برگزار می شوند و هر تيمی که در 3 ست پيروز شود، برنده بازی خواهد بود. 4 ست اول تا امتياز 25 بازی می شوند و ست نهايي تا امتياز 15. هر تيم برای پيروز شدن در هر ست، علاوه بر کسب امتياز نهايي بايد حداقل 2 امتياز از حريف خود بالاتر باشد. هيچ سقفی وجود ندارد، بنابراين هرست تا جايي ادامه می يابد که اين اختلاف 2 امتيازی حاصل شود.
سرويس
سرويس هر رالی را آغاز می کند. بازيکن بايد طوری با دست به توپ ضربه بزند که از روی تور عبور کرده و در داخل زمين حريف فرود بيايد. بازيکنان با توجه به سطحی که در آن حضور دارند از سرويس های متفاوتی استفاده می کنند. در سطوح مبتدی؛ بازيکنان معمولاً از سرويسهای ايستاده استفاده می کنند: سرويس از پايين يا سرويس از بالا.
در سطوح پيشرفته؛ بازيکنان معمولاً از سرويس های پرشی استفاده می کنند: موجی يا چرخشی(آبشاری).
هر بازيکن فقط يک بار فرصت دارد که اقدام به زدن سرويس کند.
اگر سرويس به تور برخورد کند و وارد زمين حريف شود، رالی ادامه می يابد.
ارسال با ساعد
اين نوع ارسال به منظور کنترل توپ و ارسال آن برای پاسور که در نزديک تور قرار دارد، استفاده می شود. ارسال با ساعد معمولاً اولين تماس تيم با توپ می باشد و در دريافت سرويس و دفاع داخل زمين بسيار اثر بخش می باشد. امروزه يک دريافت کننده ماهر که ليبرو نام دارد، اکثر دريافت های سرويس را در تيم انجام می دهد و نقش محوری در دفاع داخل زمين دارد.
پاس دادن
پاس دادن، معمولاً يک ارسال با پنجه است که برای تغيير جهت ارسال اول و هدايت توپ به منطقه اي که برای آبشار زدن مناسب باشد، به کار می رود.
پاس دادن معمولاً دومين تماس تيم با توپ می باشد و مرکز تاکتيکی واليبال است. پاسور بايد آنقدر خوب باشد که علاوه بر ارسال پاسهای دقيق و با ثبات، مدافعين روی تور بلند و قوی تيم مقابل را فريب دهد و آنها را از مهاجم واقعی تيم دور کند. استفاده از نقاط ضعف تيم مقابل در دفاع روی تور، نکته بعدی است که پاسور بايد به آن توجه کند.
آبشار
مهيج ترين قسمت بازی واليبال می باشد که در آن توپ با قدرت از بالای تور روانه زمين حريف می شود. آبشار، قدرتمند ترين ضربه در واليبال و مؤثر ترين راه برای پيروزی در رالی می باشد.
دفاع روی تور
دفاع روی تور، اولين خط دفاعی در واليبال می باشد. هدف دفاع روی تور، بازگرداندن توپ آبشار زده شده در هنگام عبور از تور و يا جهت دادن آن به سمت مدافعين داخل زمين خودی می باشد. فقط 3 بازيکن خط جلو می توانند در دفاع روی تور حضور يابند.
تيم ها معمولاً از دو روش برای دفاع روی تور استفاده می کنند:
1- خواندن دست حريف و عکس العمل نشان دادن:
در اين روش، مدافعين روی تور پس از ارسال پاس، نسبت به آن عکس العمل نشان می دهند.
2-دفاع روی تور باتعهد:
در اين روش مدافعين روی تور قبل از ارسال پاس تصميم می گيرند که با مهاجم ميانی حريف جهش کنند يا نه.
کليد يک دفاع روی تور خوب، نفوذ به زمين حريف می باشد. مدافعين روی تور خوب، به جای آنکه دستهای خود را فقط صاف بالا بياورند(و توسط مهاجم با تکنيک حريف، وسيله ای برای کسب امتياز شوند.)آنها را به منظور دستيابی به توپ و محدود کردن فضای مهاجم، وارد زمين حريف می کنند.
چرخش
هر يک از 6 بازيکن در واليبال، بعد از آنکه وظيفه زدن سرويس از تيم مقابل به آنها منتقل شد، بايد يک منطفه در جهت حرکت عقربه های ساعت بچرخند. اين چرخش، کليد تاکتيک های واليبال می باشد. مثلاً شما نمی توانيد همواره بهترين مهاجمان و مدافعين روی تور خود را در خط جلو نگه داريد و بهترين مدافعين داخل زمين و دريافت کننده های سرويس خود را در خط عقب.
مناطق زمين:
سمت راست خط عقب: منطقه1،وسط خط عقب: منطقه 6،سمت چپ خط عقب:منطقه5.
سمت چپ خط جلو: منطقه 4 ،وسط خط جلو: منطقه 3 ،سمت راست خط جلو:منطقه2 .
بازيکنی که در منطقه 2 قرار دارد، پس از چرخش بايد سرويس بزند و سپس موقعيت او منطقه 1 خواهد بود.
بازيکنان تيم، قبل از زده شدن سرويس بايد در مناطق درست خود باشند. پس از آنکه سرويس زده شد، بازيکنان می توانند در زمين جابه جا شوند، اما بازيکنان خط عقب نمی توانند برای دفاع روی تور ويا آبشار به خط جلو بيايند.
توپ
بعد از بررسی های بسيار، فدراسيون جهانی واليبال توپی را با 3 رنگ آبی،زرد و سفيد معرفی کرد و جايگزين توپهای سفيد نمود(ممکن است به منظور افزايش کنترل در اجرای تکنيک ها، کاهش سرعت توپ و ايجاد تنوع، در آينده توپ هايي با خصوصيات ديگر طراحی شوند.).
وزن توپ بايد بين 260 تا 280 گرم باشد و حداقل از 12 تکه تشکيل شده باشد. محيط آن بايد بين 62 تا 68 سانتي متر باشد.
فشار داخلی توپ بايد بين kg/cm2235 /. تا kg/cm2300/. باشد.
توپهای مخصوصی برای نوجوانان زير 12 سال طراحی شده که فشار داخلی و اندازه آنها مانند توپهای معمولی است، ولی وزن آنها بين 198 و 227 گرم می باشد و از يک پوشش چرمی نرمتر پوشيده شده است و برای آنها که واليبال را تازه آغاز کرده اند مناسب می باشد.
زمين بازی
اندازه رسمی کل زمين واليبال 9 متر در عرض و 18 متر در طول می باشد که توسط تور به دو قسمت مربع شکل و مساوی تقسيم می شود.يک خط حمله به فاصله 3 متر از خط مرکزی و به موازات آن در هر دو طرف قرار دارد.
زمين بازی واليبال ساحلی 2 نفره، 8*8 متر می باشد.
تور
طول تور نبايد از 5/9 متر کمتر باشد و پهنای آن هم زمانی که کاملاً کشيده می شود، نبايد از 91/. سانتی متر کمتر باشد.
ارتفاع تور، وقتی که از مرکز زمين اندازه گيری می شود، برای مردان 43/2 متر و برای زنان 24/2 متر بايد باشد.
يک پوشش از جنس کتان سفيد با عرض 5 سانتی متر و کلفتی دو برابر کلفتی تور، بايد در سرتاسر بالای تور وجود داشته باشد.
واليبال ساحلی
واليبال ساحلی در زمينی که از شن پوشيده شده و نرم می باشد بازی می شود و علاوه بر اين، تفاوتهای ديگری هم با واليبال سالنی دارد. در اين بازی خط مرکزی وجود ندارد و تا وقتی که بازيکنان مزاحم بازی حريف نشوند می توانند از آن عبور کنند.توپ رسمی در اين بازی ، سنگين تر از توپ واليبال سالنی است و معمولاً توپ را کمتر باد می کنند تا فشار داخلی آن کمتر باشد. اين کار ميزان تأثير باد بر مسير حرکت توپ را کاهش می دهد.
هر تيم از 2 بازيکن تشکيل می شود و تعويض نيز مجاز نمی باشد. در هنگام مسابقه نيز تيم ها نمی توانند از مربی استفاده کنند.
واليبال ساحلی در 3 ست برگزار می شود و هر تيمی که 2 ست را پيروز شود، برنده بازی خواهد بود. امتياز نهايي در 2 ست اول 21 می باشد و تيمی پيروز خواهد بود که علاوه بر کسب امتياز نهايي، حد اقل 2 امتياز نيز از حريف خود بالاتر باشد، وگرنه بازی تا جايي که اين اختلاف 2 امتيازی حاصل شود، ادامه می يابد.
سيستم امتيازات نيز به صورت رالی می باشد.اگر دو تيم در شمارش ستها 1-1 برابرشدند و بازی به ست سوم کشيده شد، در اين ست، امتياز نهايي 15 می باشد.
به منظور برابری درمقابل شرايط جوی؛ مانند جهت باد و نور خورشيد، بعد از هر 7 رالی، تيم ها زمين هايشان را با هم عوض می کنند. در ست نهايي اين تعويض هر 5 رالی صورت می گيرد.
مينی واليبال
مينی واليبال نوعی از واليبال رسمی است که توسطFIVB مورد حمايت و تشويق قرار گرفته است. اين بازی برای نونهالان 9-10 ساله تا 12 – 13 ساله می باشد. قوانين به وسيله هر فدراسيون ملی ، به منظور فراهم آوردن شرايط مناسب برای برگزاری مسابقات بين بازيکنان مدارس و باشگاههای مختلف ، بنا نهاده می شود. قوانين " عمومی و لازم "، سطح توسعه واليبال در کشور مربوطه را منعکس می کند.
مينی واليبال به وسيله دختران و پسران ، در تيم هايي که از 2 تا 4 بازيکن تشکيل شده ، بازی می شود. اندازه کل زمين بازی ، 5/4 تا 6 متر پهنا و 9 تا13 متر طول دارد و به وسيله توری که 9/1 تا 10/2 متر ارتفاع دارد به دو قسمت مساوی تقسيم می شود. هدف بازی ، ارسال توپ از بالای تور به منظور تماس با زمين حريف می باشد.ضمن اينکه بايد از عمل مشابه بازيکنان حريف جلوگيری کرد.
قوانين با توجه به مصالح آموزشی اتخاذ شوند ؛ و پيشنهاد می شود که زمين بازی ، تورها و توپها ، بر طبق قابليت های نونهالان تطبيق داده شود.