سلامت سالمندان
پيري يك فرآيند طبيعي از تغييرات مربوط به زمان است كه با تولد شروع شده و در سراسر زندگي ادامه مييابد. سن پيري مرحله نهايي زندگي است. امروزه تعداد سالمندان در كليه كشورهاي جهان در حال افزايش است، سالمندان يكي از اقشار جامعه هستند كه به مراقبتهاي ويژه نيازمندند. خوشبختانه با توجه به فرهنگ اصيل ايراني و در سايه تعاليم اسلامي اين قشر در كشور ما از احترام خاصي برخوردارند و اغلب در خانواده زندگي ميكنند.
مراقبت از سالمندان نياز به آگاهيهاي فني و پيچيده ندارد. اگر اطرافيان، افراد خانواده و فرد سالمند بعضي از نكات را بدانند و رعايت كنند، ميتوان از بسياري از حوادث ناگواري كه براي سالمندان رخ ميدهد پيشگيري نمود و شرايطي را فراهم ساخت كه سالمند خود را در خانواده فرد مفيدي احساس كرده و سربار نداند.
مشكلات و بيماريهاي دوران سالمندي :
گرچه بيشتر سالمندان تصور ميكنند كه از سلامتي برخوردارند، اما از هر 5 سالمند حداقل 4 نفر مبتلا به بيماريهاي مزمن ميباشند.
با كنترل منظم فشارخون و وزن، استفاده از آب آشاميدني سالم، رژيمغذايي مناسب و مشاوره با پزشك و پرسنل بهداشتي ميتوان از بروز بسياري از اين بيماريها جلوگيري كرد.
بيماريهاي شايع دوران سالمندي
روشهايي كه با بكار بردن آنها ميتوان از بروز اين بيماريها پيشگيري نموده و يا شدت آنها را كاهش داد.
· پيادهروي و ورزش
· استفاده از رژيم غذايي مناسب
· پرهيز از مصرف زياد چربي، قند و غذاهاي سرخ شده
· پرهيز از شرايط خستگيزا
· كنترل وزن
· پرهيز از استعمال دخانيات و مشروبات الكلي
· آزمايشات منظم دورهاي
· دورهاي از عوامل استرسزا
پيامهاي اساسي براي حفظ سلامت سالمندان:
1- زندگي فعال بايد حفظ شود، از خوابيدن و استراحت زياد اجتناب كنيد.
2- قدم زدن بهترين نوع ورزش است. در صورت محدوديت حركت مفصلها و در مورد انجام ساير حركات ورزشي با پزشك مشورت كنيد. از انجام ورزشهاي سنگين بايد احتراز نمود.
3- بهداشت فردي بسيار مهم است. استفاده منظم از حمام بخصوص در صورت بياختياري ادرار مهم است. به خاطر بسپاريد كه پوست در سنين بالا خشك ميشود بنابراين از استفاده زياد از صابون بپرهيزيد.
4- خواب خوب در شب بدون استفاده از داروهاي خوابآور اهميت دارد. داشتن يك برنامه روزانه فعال، خواب خوب شب را تضمين ميكند.
5- اجابت مزاج منظم در سنين بالا اهميت دارد. زيرا سالمندان معمولا به يبوست مبتلا ميشوند. مصرف كافي مايعات و ميوههايي مانند: گلابي رسيده، آلو و آلوزرد، انجام ورزش، در نظر گرفتن زمان منظم براي رفتن به توالت تا حد زيادي يبوست را كاهش ميدهد.
6- توصيه ميگردد سالمندان حتي اگر تشنه نباشند آب، مايعات و آبميوه به مقدار مكرر بنوشند. استفاده از مايعات موجب زيادي ادرار شده و از ابتلا به عفونتهاي ادراري كه در اين سنين بسيار اتفاق ميافتد جلوگيري مينمايد.
7- آب و هواي زياد سرد و زياد گرم مناسب سالمندان نيست.
8- در صورت احتياطهاي ايمني ميتوان از بسياري از حوادث دوران پيري جلوگيري كرد. با اندكي مراقبت از سالمندان در خانواده ميتوان از بروز شرايط خطرآفرين پيشگيري نمود زيرا بسياري از حوادث سالمندان، در خانه اتفاق ميافتد.
به منظور پيشگيري از حوادث در سالمندان توجه به اين نكات ضروري است:
· در زمان رفت و آمد در منزل مخصوصاً استفاده از پلهها مطمئن شويد كه نور كافي وجود دارد، مخصوصاً هنگام پايين آمدن از پلهها مواظب باشيد.
· هميشه به خاطر داشته باشيد كه فرش و موكت و ساير زير اندازها ميتوانند بر روي كف زمين بلغزند و باعث سر خوردن و افتادن شما شوند.
· هنگام راه رفتن روي سطوح خيس و لغزنده مانند كف حمام بايد بسيار مواظب باشيد.
· برخاستن ناگهاني از خواب و يا از حالت نشسته به حالت ايستاده ممكن است موجب عدم تعادل شما شود. بنابراين از انجام حركات سريع بپرهيزيد.
· هنگام عبور از خيابان ميتوانيد با رعايت احتياطهاي لازم از بروز حوادث خياباني پيشگيري كنيد.
· در هنگام آشپزي ممكن است سوختگي اتفاق افتد، لذا فوقالعاده محتاط باشيد.
9- براي جلوگيري از خطرات ناشي از مصرف نامناسب داروها به نكات زير دقت كنيد:
· تمام داروها فقط بايد با دستور پزشك مصرف شود. بهتر است داروها زير نظر يكي از اعضا جوانتر خانواده مصرف شود:
از مصرف داروهاي غير معمول پرهيز كنيد.
توصيههاي مهم تغذيهاي براي سالمندان :
برنامههاي غذايي سالمندان بايد حاوي مواد غذايي غني از ويتامينها و املاح (به ويژه كلسيم و آهن) مانند شير و لبنيات، گوشت و حبوبات باشد.
با توجه به اينكه جويدن غذا براي سالمندان مشكل است مصرف غذاهاي نرم و آبميوه توصيه ميشود. در سالمندان مبتلا به فشارخون بالا، رژيم غذايي كم نمك و در صورت نياز كاهش وزن پيشنهاد ميگردد.
سالمندان بايستي از مصرف غذاهاي چرب و سرخ كرده پرهيز نمايند.
توصيه ميشود حتماً روزانه ار سبزيجات و ميوهجات تازه استفاده شود.
10- رژيم غذايي صحيح در مناسب نگه داشتن شرايط جسمي در سنين بالا نقش مهمي دارد.
غذاهايي را انتخاب كنيد كه با فعاليت بدني شما سازگار باشد.
به ياد داشته باشيد:
بسياري از سالمندان ممكن است به بيش از يك اختلال مبتلا باشند. با توصيههاي پزشكي مناسب و شيوههاي مناسب زندگي، فرد سالمند ميتواند فعال بوده و زندگي سالمي داشته باشد.
اجتناب از تنهايي و گوشهگيري مهم است تلاش كنيد موفق باشيد و با خويشاوندان و همسايگان تماس برقرار كنيد.