تعریف پانسمان

قرار دادن پوشش حفاظتی برروی زخم را پانسمان گویند که مهمترین شرط آن استریل بودن آن است.

 

اهداف پانسمان

  1. کمک به کنترل خونریزی
  2. جذب خون و ترشحات زخم
  3. جلوگیری از آلودگی زخم
  4. حفاظت زخم از میکروبها و صدمات در طول التیام
  5. نگهداری زخم

انواع پانسمان

  1. پانسمان باز : در این نوع پانسمان پس از شستشوی زخم  و استفاده از داروی مناسب روی آن پوشیده نمی شود. در صحنه حادثه چندان کاربرد ندارد و در درمانگاه ها  و مراکز درمانی به کار گرفته می شود.
  2. پانسمان بسته : در این نوع پانسمان پس از اقدامات ضروری  روی آن توسط گاز استریل یا مواد مشابه پوشانده می شود.

 انواع پانسمان به لحاظ شکل

  1. پانسمان‌ چسبدار يا چسب‌ زخم ‌: براي‌ پوشاندن‌ خراش‌ها و بريدگي‌هاي‌ كوچك‌ به‌ كار مي‌روند.
  2. پانسمان‌ استريل ‌: ازيك‌ لايه‌ پانسمان‌ متصل‌ به‌ يك‌ باند رولي‌ تشكيل‌ وكاملاً در يك‌ پوشش‌ محافظ‌ پيچيده‌ شده‌اند.
  3. پوشش‌ چشمي‌ استريل ‌: براي‌ محافظت‌ از چشم‌ آسيب‌ ديده‌ به‌ كار مي‌روند، که گاها به یک باند برای استحکام بیشتر  همراه است.

 


ابزار مورد نیاز پانسمان

  1. گاز یا تنزیب استریل : پارچه توری مخصوص در اندازه های مختلف می باشد.
  2. پد : لایه هایی از پنبه و گاز و یا پارچه دیگر است  که قدرت جذب ترشحات را دارد.
  3. باند و چسب : برای ثابت کردن پانسمان از آن استفاده می شود.
  4. پنس ، قیچی و رسیور
  5. مواد ضد عفونی کننده و تمیز کننده  مانند سرم  و بتادین

 


نکات مهم در مورد پانسمان

  1. پانسمان باید استریل یا خیلی تمیز باشد.
  2. پانسمان باید جذب کننده باشد، زیرا اگر عرق پوست نتواند بخار شود پوست اطراف زخم مرطوب خواهد ماند و محیط مناسبی برای رشد باکتریها بوجود می‌آید که از بهبود زخم جلوگیری کرده و یا آن ذا به تعویق می‌اندازد.
  3. قبل از پانسمان دست ها را کاملاَ با آب و صابون بشویید و خشک نمایید. در صورت امکان دست ها را با الکل سفید ضد عفونی کنید.
  4. برای پانسمان از دستکش و ماسک استفاده نمایید.
  5. به هنگام پانسمان از صحبت کردن ، عطسه و سرفه اجتناب نمایید.
  6. در هنگام تمیز کردن زخم باید عمل پاک سازی و ضد عفونی را از مرکز زخم به اطراف با حرکات دورانی  انجام داد.

v      هرگز در صحنه حادثه زخم را نشویید، چرا که  باعث افزایش خطر عفونت و  تشدید خونریزی می شود.

  1. قبل از بستن زخم خونریزی باید به طور کامل کنترل شود.
  2. اگر پس از قرار دادن گاز یا پد استریل بر روی زخم ،خونریزی از آن به بیرون نفوذ کرد،هرگز آن را بر ندارید ، بلکه گاز دیگری بر روی آن قرار دهید.زیرا موجب خونریزی مجدد می شود. اگر خون‌ به‌ داخل‌ پانسمان‌ دوم‌ هم‌ نشت‌ كرد، هر دو پانسمان‌ را كاملاً برداريد و با گذاشتن‌ يك‌ پانسمان‌ تازه‌ به‌ جاي‌ آنها، محل‌ خونريزي‌ را تحت‌ فشار قرار دهيد.
  3. پانسمان باید تمام زخم را بپوشاند.
  4. پانسمان‌ را مستقيماً بر روي‌ زخم‌ قرار بدهيد؛ هرگز آن‌ را از كنار به‌ روي‌ زخم‌ نكشيد.