دانش و ورزش

فعا ليت دستگاه عصبي انسان كه ميزان آن ممكن است از خواب عميق تا آشفتگي شديد متفاوت باشد و سطح بهينه ايي از انگيختگي وجود دارد كه ورزشكار در آن سطح بهترين اجراي خود را ارايه مي دهد.

روش اندازه گيري

افزايش يا كاهش سطح روان شناختي فرد با كمك احساسات ،هيجان ها يا واكنش هاي بدني نشان داده شده و از طريق سنجش هاي مركزي مانند فعاليت مغز يا ارزيابي هاي پيراموني مانند ضربان قلب ،تنفس و عرق ريزي اندازه گيري مي شود.

سطح انگيختگي در ورزش

اين سطح در بين افراد و تا حد زيادي در بين ورزش ها نيز تفاوت دارد.

ورزش هايي كه به حركت هاي دشوار بدني وابسته اند به انگيختگي بيشتري نيازمندند.

ورزش هاي كه به تصميم گيري و ظرافت عمل وابسته اند،انگيختگي كمتري طلب مي كنند.

سطح انگيختگي مطلوب در ورزش

سطح مطلوب انگيختگي براي هر ورزش به عوامل شناختي آن وابسته است. ورزش هايي كه عوامل شناختي يا تصميم گيري در آنها زياد است،به انگيختگي كم نيازمندند و بالعكس.

فرضيه اي كه بهتر شدن عملكرد را با كمك افزايش انگيختگي و بدتر شدن آن را با افزايش بيش از حد انگيختگي توضيح مي دهد.

بر اساس اين قانون براي اجراي خوب يك تكليف حد مطلوبي از تحريك وجود دارد.

تكليف هاي ساده با تحريك زياد بهتر اجرا مي شود.

تكليف هاي پيچيده با تحريك كم بهتر اجرا مي شود.

عوامل موثر بر افزايش يا كاهش انگيختگي

موقعيت محيطي

سطح رقابت

تماشاگران

ترس يا نگراني

بي علاقه گي

ملال و نارحتي

روش كاهش انگيختگي

استفاده از روش هاي آرام سازي

حالتي دروني كه همراه با انرژي يا نيروست و ورزشكار را براي انجام يك نياز يا خواسته ،(مانند قهرمان شدن) به انجام رفتاري،(مانند تمرين شديد)وا مي دارد.

تمايل فرد به سوي پاداش هاي دروني يا بيروني است كه وي را به شيوه اي كاملاً موثر به شركت در فعاليتي تحريك ميكند.

انواع انگيزش

انگيزش دروني

براي لذت بردن

كسب رضايت دروني

احساس كفايت

انگيزش بيروني

پاداش

شهرت

پول

نظامي براي طبقه بندي انگيزش به جنبه هاي شناختي،اجتماعي و پيشرفت فردي است.

رمز گذاري نمادين اطلاعات به شكل تصوير در ذهن كه شامل فكر كردن در باره عملكرد و احساسات است،و در آن موقعيت ها و اطلاعات گردآوري شده توسط همه حس ها (بينايي، شنوايي، بويايي، چشايي، لامسه و حس عمقي )،شركت دارند.

در صورتي كه از تصوير پردازي به عنوان وسيله ايي براي تمرين استفاده شود ،به آن تمرين ذهني گفته مي شود.در تمرين ذهني اجراي يك مهارت حركتي بدون تمرين بدني آشكار در ذهن تصور مي شود.در سطوح پايين براي يادگيري بهتر و در سطوح بالاتر براي تسلط بيشتر در اجراي آن استفاده مي شود.

نوعي تصوير سازي ذهني است كه بر تجارب حسي ورزشكاران مبتني است به صورتي كه ورزشكار محيط ورزشي مورد نظر و اجراي مهارت خود را تصوير سازي كند ،نه اينكه مانند تماشاگران خود خود را حين اجراي مهارت ببيند كه به آن تصوير سازي جنبشي مي گويند.

عزت نفس معمولاً به عنوان ارزشيابي شخصي از خود ارزشمندي خويش تعريف مي شود.

اعتماد به نفس اميد به انجام كار نيست بلكه انتظار واقع گرايانه انجام آن عمل است. آن، چيزي نسيت كه ورزشكاران هميشه به ديگران مي گويند كه انجام خواهند داد، بلكه افكار دروني آنهاست در باره اينكه توانايي انجام دادن آن كار را دارند.

درجه ايي از اطمينان در لحظه ايي خاص در باره توانايي فرد در موفق شدن در موقعيت ورزشي است.به عبارت ديگر به عنوان اعتقادي كه فرد با آن به طور موفقيت آميزي قادر به ارايه رفتار دلخواه خود باشد.

تعريف خوب از تمركز ،از دو عنصر تشكيل مي شود:

توجه كردن به اطلاعات مناسب و بجا و ناديده گرفتن محرك هاي مزاحم و بي تناسب

توجه كردن در طولاني مدت

مثلا اطلاعات مناسب و مفيد درتمركز فوتبالیست

دروازه

موقعيت و حركات دروازه بان

موقعيت توپ و حركت بدن و پاها به هنگام ضربه زدن به توپ

و اطلاعات مزاحم و بي تناسب

همهمه جمعيت

عكاساني كه در كنار دروازه جمع شده اند.

ساير بازيكنان

حرف هايي كه انها به شما مي زنند

جمعيت پشت دروازه

دوربين تلويزيون در پشت تور دروازه

انديشه هايي مانند« اگر گل نزنم چه مي شود؟» و...

عوامل مزاحم موثر برتمركز

تمركز كردن روي گذشته به جاي زمان حال

تمركز كردن روي آينده به جاي تمركز روي لحظه حال

توجه بيش از اندازه به جزييات

توجه بيش از اندازه روي بدن

راههاي افزايش تمركز

شناخت بهتر خود و آگاهي از مشكلاتي كه در زمينه تمركز براي شما وجود دارد.انديشه و احساسات خود را كنترل كنيد.

بياموزيد كه هر يك از احساست خود را شناسايي و آنها را تنظيم كنيد.

چشم ها را كنترل كنيد.از كلمات كليدي استفاده كنيد.بياموزيد ،اعمال و حركات خود را در حال بازي ارزيابي نكنيد.

سعي كنيد در حضور عوامل مزاحم،تمرين كنيد.

به سلسله اقدامات خاصي عادت كنيد.

باوري را انتخاب كنيد كه به شما كمك كند و در عين حال تحت كنترل شما باشد

افزايش در اضطراب موجب ضعف عملكرد مي شود.اين ضعف بنوبه خود اضطراب فرد در عملكرد ورزشي افزايش مي دهد.

علامت هاي اضطراب

علامت هاي ظاهري :

رنگ پريدن

افزايش سختي ماهيچه ها

نفس نفس زدن

لرزش و خستگي

علامت هاي مربوط به مكا لمه :

افزايش تعداد پرسشها

تاييد جويي مكرر

تغيير مكرر موضوع مكالمه

علامت هاي فيزيولوژيك :

اضطراب حالتي رقابتي

اضطراب موقتي است كه شركت دريك رقابت خاص ورزشي در ورزشكار ايجاد مي كند.

اضطراب حالتي جسماني

به اضطراب در موقعتي ويژه (مانند خواندن اسم هاي ورزشكاران انتخاب شده در تيم ملي ) گفته مي شود كه با پاسخ هاي جسماني مانند افزايش ضربان قلب،كوتاهي تنفس،لرزش دست و... نمايان مي شود و روش هاي جسماني مانند ورزش بهترين راه كاهش ان است.

اضطراب حالتي شناختي

اضطرابي است كه بر اثر احساسها و هيجانها نشان داده مي شود،نه با پاسخ هاي فيزيولوژيكي و معمولاًدر اثر انتظارات منفي پيش مي آيدو از طريق تصوير سازي ناخوش ايند و خود گفتاري منفي مشخص مي شود.

اضطراب صفتي

به گرايش كلي فرد براي مضطرب بودن يا زير فشار رواني قرار داشتن گفته مي شود

اضطراب صفتي رقابتي

اضطرابي است كه در هر گونه موقعيت رقابتي ورزشي و غير ورزشي به وجود مي ايد كه به نظر مي رسد،مانند ساير خصيصه هاي شخصيت پايدار باشد.